15/08/22

Ekoschematy i pakiety przyrodnicze na lata 2023 – 2027 (Program rolno-środowiskowy od roku 2023)

Aktualności

Dofinansowanie rolne

Na stronach Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dostępny jest Projekt Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej (WRP) na lata 2023-2027. Jak czytamy w komunikacie, ministerstwo zakończyło negocjacje z Komisją Europejską w zakresie uwag przez nią…

Na stronach Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dostępny jest Projekt Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej (WRP) na lata 2023-2027. Jak czytamy w komunikacie, ministerstwo zakończyło negocjacje z Komisją Europejską w zakresie uwag przez nią zgłoszonych do projektu polskiego planu strategicznego dla WPR na lata 2023-2027.

Zgodnie z założeniami nowej propozycji krajowego planu strategicznego, od 2023 roku podstawowa stawka dopłat bezpośrednich do ha wyniesie około 118 euro. Gospodarstwa rolne mogą jednak liczyć na wyższe dopłaty, wnioskując o płatności dodatkowe. Dokument zakłada kontynuację programu rolnośrodowiskowego po roku 2023. Dużą część dopłat rolnicy będą mogli uzyskać także poprzez realizację wymogów jednego z sześciu ekoschematów:

Obszary z roślinami miododajnymi,
Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi,
Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych,
Prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin,
Biologiczna ochrona upraw,
Dobrostan zwierząt.

Dotychczasowy program rolno-środowiskowy będzie kontynuowany w roku 2023 i latach kolejnych. Pakiety przyrodnicze realizowane do tej pory w ramach zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, w perspektywie lat 2023-2027 można będzie kontynuować  jako interwencje rolno-środowiskowo-klimatyczne. Zasady realizacji wariantów przyrodniczych w perspektywie lat 2023 - 2027 nie ulegną poważniejszym zmianom. Stawki płatności są zróżnicowane ze względu na rodzaj siedliska lub gatunek chroniony i wynikający z tego zakres podejmowanych zobowiązań. Nowy plan strategiczny przedstawia szczegóły wymogów oraz następujące stawki dopłat w wariantach przyrodniczych.

Stawki płatności w wariantach przyrodniczych interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznycznych na lata 2023 – 2027:

Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe – 1568 zł/ha
Zalewowe łąki selernicowe i słonorośla- 1452 zł/ha
Murawy- 1612 zł/ha
Półnaturalne łąki wilgotne – 1115 zł/ha
Półnaturalne łąki świeże- 1497 zł/ha
Torfowiska – 912 zł/ha (wymogi kluczowe) – 1536 (wymogi kluczowe i uzupełniające),
Ochrona siedlisk lęgowych rzadkich gatunków ptaków siewkowych (rycyk, kszyk, krwawodziób i czajka) – 1055 zł/ha
Ochrona siedlisk lęgowych dubelta i kulika wielkiego – 1347zł/ha
Ochrona siedlisk lęgowych wodniczki – 1555 zł/ha
Ochrona siedlisk lęgowych derkacza – 1055 zł/ha

Wymogi przekrojowe dla wszystkich wariantów siedliskowych i ornitologicznych przedstawiają się następująco :

Obowiązek posiadania planu działalności rolnośrodowiskowej;
Obowiązek posiadania dokumentacji przyrodniczej, stanowiącej identyfikację siedliska, sporządzonej przez eksperta przyrodniczego (jeśli siedlisko jest niezidentyfikowane);
Zakaz: stosowania komunalnych osadów ściekowych, stosowania podsiewu oraz mechanicznego niszczenia struktury gleby, w tym bronowania i przeorywania;
Zakaz stosowania środków ochrony roślin. Wyjątek stanowi selektywne i miejscowe niszczenie niepożądanych gatunków roślin (w szczególności – inwazyjnych) z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu (np. mazaczy herbicydowych);
Zakaz składowania biomasy wśród kęp drzew i zarośli, w rowach, jarach i innych obniżeniach terenu.
W przypadku gdy na łąkach występują gatunki niepożądane (określone w dokumentach krajowych). Dla poszczególnych wariantów wymogi dotyczące:
-terminów i częstotliwości koszenia,
-obowiązku pozostawiania części działki rolnej nieskoszonej
– terminów i intensywności wypasu
Mogą być zmienione przez eksperta przyrodniczego w celu eliminacji lub ograniczenia występowania gatunków negatywnie oddziałujących na siedliska łąkowe. Zmiana takich wymogów powinna być szczegółowo uzasadniona w dokumentacji przyrodniczej. Szczegóły dotyczące powyższych okoliczności oraz zakres możliwych zmian wymogów będą określone w dokumentach i przepisach krajowych;
Na łąkach objętych realizacją pakietów przyrodniczych istnieje zakaz pozostawiania rozdrobnionej biomasy. Należy w ciągu 2 tygodni po pokosie usuwać skoszoną lub wyciętą biomasę. Dopuszcza się także układanie biomasy w pryzmy balotowe, stogi lub brogi. W przypadku ułożenia biomasy pryzmy balotowe, stogi lub brogi. Powinna ona zostać usunięta z działki rolnej nie później niż do 1 marca kolejnego roku.
Zakaz tworzenia nowych, rozbudowy, przebudowy i odtwarzania istniejących urządzeń melioracji wodnych. Wyjątki to przypadki gdy urządzenia melioracyjne służą potrzebom związanym z utrzymaniem lub poprawą warunków dla chronionych gatunków lub siedlisk. Natomiast w przypadku wariantów ornitologicznych nie wpłyną również na obniżenie poziomu wód gruntowych w okresie lęgowym ptaków. Jeżeli takie działania zostaną dopuszczone i szczegółowo określone przez eksperta przyrodniczego.

Opublikowany przez Ministerstwo Rolnictwa dokument wskazuje też wprowadzenie drobnej i niepozornej ale naszym  zdaniem, bardzo istotnej zmiany.  Chodzi o rozszerzenie dopuszczonego zakresu  wielkości powierzchni niekoszonych. Dotychczas na działkach objętych pakietami ochrony muraw ciepłolubnych, półnaturalnych łąk wilgotnych, łąk świeżych oraz łąk chroniących siedliska lęgowe rzadkich gatunków ptaków siewkowych, należało pozostawiać powierzchnie niekoszone o wielkości 15-20 % działki rolnej. Takie zapisy były niezgodne z wieloma obowiązującymi Planami Zadań Ochronnych (PZO) sporządzonymi dla obszarów Natura 2000. W konsekwencji możliwość realizacji pakietów przyrodniczych PRSK 2007-2014 na dużej części obszarów Natura 2000, wymagała uzyskania zgody właściwego Regionalnego Dyrektora Ochrony  Środowiska. Sankcje finansowe i kary groziły rolnikom, którzy realizowali pakiety przyrodnicze na obszarach Natura 2000, niezgodnie z zapisami planów zadań ochronnych (PZO). Bez odpowiedniej zgody właściwego Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. W obecnych zapisach rozszerzono dopuszczony zakres powierzchni pozostawianych bez koszenia na 5-20 % wielkości działki rolnej, objętej danym pakietem przyrodniczym. Takie ujęcie wymogów dla powierzchni niekoszonych, pozwoli uniknąć niezgodności zasad realizacji programów rolnośrodowiskowych z zapisami zawartymi w PZO obszarów Natura 2000.